काठमाडौं। सूर्यकुण्ड हाइड्रो इलेक्ट्रिक लिमिटेडको आईपीओ शेयर नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) मा सूचीकृत भएको छ। अब कम्पनीको शेयर ‘SKHEL’ संकेतमा दोस्रो बजारमा कारोबारमा आउने भएको छ। नेप्सेमा सूचीकृत भएसँगै कम्पनीको शेयरप्रति लगानीकर्ताको चासो थप बढेको देखिएको छ।

नेप्सेले कम्पनीको पहिलो कारोबारका लागि प्रतिकित्ता न्यूनतम ९४ रुपैयाँ ७७ पैसा र अधिकतम २८४ रुपैयाँ ३१ पैसासम्मको ओपनिङ रेञ्ज निर्धारण गरेको छ। सामान्यतया कुनै पनि नयाँ सूचीकृत कम्पनीको पहिलो कारोबार यही तोकिएको मूल्य दायराभित्रबाट सुरु हुने भएकाले, सूर्यकुण्ड हाइड्रोको पहिलो दिनको मूल्य चाललाई बजारले नजिकबाट हेर्नेछ।

कम्पनीको कुल ६८ लाख ९६ हजार ७४४ कित्ता शेयर नेप्सेमा सूचीकृत भएको हो। तीमध्ये १३ लाख ७९ हजार ३५० कित्ता शेयर सर्वसाधारणका लागि आईपीओमार्फत निष्काशन गरिएको थियो। बाँकी शेयर प्रवर्द्धक समूहको स्वामित्वमा रहेको संरचनाअनुसार सूचीकृत भएको हो।

कहिलेबाट सुरु हुन सक्छ कारोबार ?

सूचीकरण प्रक्रिया पूरा भइसकेपछि कम्पनी र नेप्सेबीचको आवश्यक प्राविधिक तथा प्रशासनिक सहमति पूरा भएपछि कारोबार सुरु हुने व्यवस्था रहन्छ। सार्वजनिक सूचनाअनुसार सूचीकृत शेयरको कारोबार २०८२ चैत १५ (मार्च २९, २०२६) बाट सुरु हुने उल्लेख गरिएको छ।

यससँगै अब प्राथमिक बजारबाट शेयर प्राप्त गरेका लगानीकर्ताले दोस्रो बजारमा प्रवेश गर्न पाउनेछन् भने, अन्य लगानीकर्ताले पनि बजारबाट SKHEL खरिद–बिक्री गर्न सक्नेछन्।

ओपनिङ रेञ्जको अर्थ के हो ?

धेरै नयाँ लगानीकर्ताका लागि “ओपनिङ रेञ्ज” भन्ने शब्द अलि प्राविधिक लाग्न सक्छ। सरल भाषामा भन्नुपर्दा, पहिलो कारोबारको मूल्य यही दायराभित्रबाट मात्र सुरु हुन सक्छ।
अर्थात्:

• ९४.७७ रुपैयाँभन्दा तल पहिलो कारोबार खुल्न सक्दैन
• २८४.३१ रुपैयाँभन्दा माथि पनि पहिलो कारोबार खुल्न सक्दैन

त्यसैले, पहिलो दिन बजारमा कति उत्साह छ, माग कति बलियो छ, र जलविद्युत् समूहप्रति लगानीकर्ताको मनोविज्ञान कस्तो छ भन्ने कुरा यही दायराभित्रको शुरुआती मूल्यबाट संकेत हुने गर्छ।

किन चासोको केन्द्रमा छ SKHEL ?

पछिल्ला केही वर्षदेखि जलविद्युत् कम्पनीहरूको आईपीओ र सूचीकरणप्रति खुद्रा लगानीकर्ताको आकर्षण उच्च रहँदै आएको छ। विशेषगरी:

• कम फेस भ्यालुमा आईपीओ पाउनु,
• सूचीकरणपछि सुरुआती कारोबारमा मूल्य उकालो लाग्ने सम्भावना,
• हाइड्रो समूहमा साना लगानीकर्ताको मनोवैज्ञानिक आकर्षण,
• र बजारमा “लिस्टिङ गेन” को अपेक्षा

जस्ता कारणले यस्ता कम्पनीहरू सूचीकरणकै दिनदेखि चर्चा पाउने गरेका छन्।

सूर्यकुण्ड हाइड्रो पनि यही प्रवृत्तिको अर्को कम्पनीका रूपमा बजारमा प्रवेश गरेको हो। यद्यपि, पहिलो कारोबारको मूल्य मात्र होइन, त्यसपछिको स्थायित्व पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ भन्ने कुरा लगानीकर्ताले बुझ्नुपर्ने हुन्छ।

लगानीकर्ताले अब के हेर्नुपर्छ ?

सूचीकृत भइसकेपछि अब लगानीकर्ताको ध्यान केवल “कति खुल्छ?” भन्नेमा मात्र सीमित हुनु हुँदैन। विश्लेषकहरूका अनुसार SKHEL मा चासो राख्नेहरूले निम्न पक्ष पनि हेर्नुपर्छ:

१. पहिलो दिनको माग–आपूर्ति अवस्था

यदि सुरुमै उच्च माग देखियो भने शेयर मूल्य ओपनिङ रेञ्जको माथिल्लो भागतिर खुल्न सक्छ। तर आपूर्ति धेरै भयो भने मूल्य तल्लो दायरातर्फ पनि जान सक्छ।

२. हाइड्रो सेक्टरको समग्र मनोविज्ञान

बजारमा जलविद्युत् समूह सकारात्मक लयमा छ भने नयाँ सूचीकरणलाई समर्थन मिल्ने सम्भावना बढी हुन्छ। तर सेक्टरमा दबाब छ भने नयाँ शेयरमा पनि प्रभाव पर्न सक्छ।

३. कम्पनीको आधारभूत अवस्था

आईपीओ सूचीकृत हुनु मात्रै पर्याप्त सूचक होइन। कम्पनीको:

• परियोजना प्रगति,
• विद्युत् उत्पादन अवस्था,
• आम्दानी क्षमता,
• ऋण दायित्व,
• प्रतिशेयर आम्दानी (EPS),
• र भविष्यको लाभांश सम्भावना

जस्ता आधारभूत पक्षहरू दीर्घकालीन निर्णयका लागि अझ महत्वपूर्ण हुन्छन्।

४. “लिस्टिङ गेन” बनाम दीर्घकालीन लगानी

धेरै लगानीकर्ता नयाँ सूचीकरणलाई छोटो अवधिको ट्रेडिङ अवसरका रूपमा हेर्छन्। तर दीर्घकालीन लगानीकर्ताका लागि कम्पनीको वास्तविक वित्तीय क्षमता र सञ्चालन दक्षता नै निर्णायक हुने गर्छ।

साना लगानीकर्ताका लागि अवसर कि जोखिम ?

सूर्यकुण्ड हाइड्रोको सूचीकरणले साना लगानीकर्तालाई नयाँ विकल्प थपेको छ। तर नयाँ सूचीकरणमा प्रायः देखिने अत्यधिक उत्साह, अफवाहमा आधारित खरिद र भीड मानसिकता ले जोखिम पनि बढाउन सक्छ।

विशेषगरी पहिलो केही कारोबार दिनमा:

• मूल्यमा तीव्र उतारचढाव,
• सीमित आपूर्ति र उच्च माग,
• छोटो अवधिका ट्रेडरहरूको प्रवेश,
• र मनोवैज्ञानिक कारोबार

जस्ता कारणले मूल्य अस्वाभाविक रूपमा तल–माथि हुन सक्छ।

त्यसैले, बजार जानकारहरू “पहिलो दिनको हल्ला होइन, तथ्य र धैर्य” मा आधारित निर्णय गर्न सुझाव दिन्छन्।

नेप्सेमा नयाँ सूचीकरणले किन महत्त्व राख्छ ?

नेप्सेमा हरेक नयाँ कम्पनीको प्रवेशले बजारमा:

• नयाँ लगानी अवसर,
• क्षेत्रगत विविधता,
• तरलता विस्तार,
• र खुद्रा लगानीकर्ताको सहभागिता बढाउने काम गर्छ।

विशेषगरी जलविद्युत् क्षेत्र नेपालको आर्थिक संरचनासँग प्रत्यक्ष जोडिएको क्षेत्र भएकाले, यस समूहका कम्पनीहरूको सूचीकरणले पूँजी बजार र ऊर्जा क्षेत्रबीचको सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउने अपेक्षा गरिन्छ।

सूर्यकुण्ड हाइड्रो इलेक्ट्रिक लिमिटेड (SKHEL) को नेप्से सूचीकरणसँगै अब लगानीकर्ताको नजर यसको पहिलो कारोबार मूल्य, बजार माग र त्यसपछिको मूल्य चाल मा केन्द्रित भएको छ।
९४.७७ रुपैयाँदेखि २८४.३१ रुपैयाँसम्मको ओपनिङ रेञ्ज ले पहिलो दिनको सम्भावित दिशा त तय गरेको छ, तर वास्तविक यात्रा भने बजारको विश्वास, कम्पनीको आधारभूत क्षमता र लगानीकर्ताको धैर्यले निर्धारण गर्नेछ।