“मोरङको कानेपोखरीमा अनुमति नलिई स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरेको आरोप, ब्राजिल, क्यानडा र अमेरिकाका नागरिकको राहदानी आवश्यक कारबाहीको अध्यागमन विभाग पठाइयो।”
काठमाडौँ। पर्यटक भिसामा नेपाल प्रवेश गरेर आवश्यक अनुमति नलिई स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरेको आरोपमा १० जना विदेशी नागरिकमाथि अध्यागमनसम्बन्धी कारबाही अघि बढाएको छ।
मोरङको कानेपोखरी गाउँपालिका–७, बरगाछीमा क्रिश्चियन धार्मिक गतिविधिसँग जोडिएको भनिएको ‘मर्सी डेभलपमेन्ट’ संस्थामार्फत स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरिरहेका उनीहरूका कागजात जफत गरी अध्यागमन विभाग पठाइएको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ।
विदेशी नागरिक अनुगमन जिल्ला समितिको निर्णयअनुसार उनीहरूका राहदानी आवश्यक कारबाहीका लागि विभाग पठाएको हो। पर्यटक भिसामा आएका विदेशी नागरिकले आवश्यक अनुमति नलिई स्वास्थ्य सेवा सञ्चालन गरेको विषयमा सरकारी निकायले चासो देखाएको हो।
कात्तिक ८ गतेदेखि चार दिनसम्म सञ्चालन गर्ने गरी सुरु गरिएको शिविरमा १० जना विदेशी नागरिक संलग्न थिए। शिविरको तयारी पास्टर पावेल दङ्गालले गरेको जनाइएको छ।
अस्पताल बनाउने भन्दै बनाइएका भवनमा धार्मिक गतिविधि?
स्थानीयस्तरमा अस्पताल निर्माण गर्ने उद्देश्यले प्रयोग गरिने भनिएको जग्गामा यसअघि पास्टर बाङदेलले क्रिश्चियन धार्मिक कक्षा सञ्चालन गर्दै आएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। बरगाछीका किराना व्यवसायी नवराज श्रेष्ठले अस्पताल निर्माण गर्ने भन्दै तीन कट्ठा जग्गामा छवटा साना–ठूला भवन निर्माण गरेको बताइएको छ।
तर, ती भवन अहिले धार्मिक गतिविधि तथा अन्य कार्यक्रम सञ्चालन गर्न प्रयोग भइरहेको जनाइएको छ। अस्पताल निर्माण गर्ने उद्देश्यले जग्गा र भवन तयार पारिएको भनिए पनि त्यसको वास्तविक उपयोगबारे प्रश्न उठेको छ।
उक्त स्थानमा धार्मिक गतिविधि सञ्चालन भएको विषयमा विवाद सुरु भएपछि स्थानीयलाई खुसी पार्ने उद्देश्यले श्रेष्ठले स्वास्थ्य शिविर आयोजना गरेको विवरणमा उल्लेख छ। हाल सोही स्थानमा दुई जना पास्टर र केही सिलाइकटाइ प्रशिक्षक बस्दै आएको पाइएको जनाइएको छ।
यसले अस्पताल निर्माणको उद्देश्य, भवनको वर्तमान प्रयोग र स्वास्थ्य शिविर सञ्चालनको पृष्ठभूमिबारे थप स्पष्टता आवश्यक देखाएको छ। यद्यपि, उपलब्ध विवरणका आधारमा धार्मिक गतिविधि सञ्चालन गर्नु आफैँमा गैरकानुनी भएको निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। अनुसन्धानको मुख्य प्रश्न भनेको विदेशी नागरिकले आफ्नो भिसाको सर्त र प्रचलित कानुनी व्यवस्थाअनुसार काम गरेका थिए कि थिएनन् भन्ने हो।
तीन देशका नागरिक संलग्न
शिविरमा ब्राजिल, क्यानडा र अमेरिकाका गरी १० जना विदेशी नागरिक सहभागी रहेको जनाइएको छ। तीमध्ये तीन जना ब्राजिलका, दुई जना क्यानडाका र पाँच जना अमेरिकी नागरिक छन्।
उनीहरू सन् २०२६ अक्टोबर २२ र २३ मा नेपाल प्रवेश गरेको तथा उनीहरूको भिसाको म्याद नोभेम्बर ६ देखि २१ सम्म रहेको विवरणमा उल्लेख छ।
पर्यटक भिसामा नेपाल आएका विदेशी नागरिकले स्वास्थ्य शिविरमा कुन हैसियतमा काम गरेका थिए, उनीहरूसँग चिकित्सकीय सेवा प्रदान गर्न आवश्यक अनुमति थियो कि थिएन र शिविर सञ्चालनका लागि सम्बन्धित निकायबाट स्वीकृति लिइएको थियो कि थिएन भन्ने विषय अनुसन्धानको दायरामा पर्न सक्छ।
अनुमति र भिसाको सर्तमाथि प्रश्न
नेपालमा विदेशी नागरिकको प्रवेश, बसाइ र गतिविधि प्रचलित अध्यागमन कानुन तथा सम्बन्धित क्षेत्रका नियमअनुसार हुनुपर्छ। पर्यटकका रूपमा प्रवेश गरेका विदेशी नागरिकले स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्दा वा अन्य व्यावसायिक तथा संस्थागत गतिविधिमा संलग्न हुँदा आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेका छन् कि छैनन् भन्ने विषय महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
यस घटनामा गृह मन्त्रालयले विदेशी नागरिकका कागजात जफत गरी अध्यागमन विभाग पठाइएको जनाएको छ। तर, उनीहरूमाथि अन्तिम रूपमा कुन कानुनी कसुर कायम हुन्छ, स्वास्थ्य शिविरका आयोजकको भूमिका के थियो र सम्बन्धित संस्थाले आवश्यक अनुमति लिएको थियो कि थिएन भन्ने विषयमा थप आधिकारिक विवरण आवश्यक छ।
विदेशी नागरिकको संलग्नता, धार्मिक गतिविधिसँग जोडिएको संस्थाको भूमिका र अस्पताल निर्माणका नाममा बनाइएका भवनको प्रयोगसम्बन्धी प्रश्नले घटनालाई थप संवेदनशील बनाएको छ। अब अध्यागमन विभागको अनुसन्धानले पर्यटक भिसाको सर्त उल्लङ्घन भएको हो वा होइन भन्ने स्पष्ट पार्नुपर्नेछ।
