अन्तर्राष्ट्रिय कमोडिटी बजारमा शुक्रवार सुन र चाँदीको मूल्यमा आएको तीव्र गिरावटले विश्व बजारलाई नै चकित बनाएको छ। चाँदीको फ्युचर्स मूल्य एकै दिन ३१.४ प्रतिशतले घटेर प्रति औँस ७८.५३ डलरमा झर्नु र सुनको मूल्य ११.४ प्रतिशतले घटेर ४,७४५.१० डलरमा सीमित हुनु दशकौँयताकै ठूलो गिरावटका रूपमा हेरिएको छ।

यस गिरावटको प्रमुख कारण अमेरिकी डलरको मजबुती हो। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फेडरल रिजर्भ (Fed) को अध्यक्ष पदका लागि केभिन वार्सलाई मनोनयन गरेपछि अमेरिकी मौद्रिक नीतिमा कडाइ आउने अपेक्षा बढेको छ। यही अपेक्षाका कारण डलर सूचकाङ्क ०.८ प्रतिशतले उक्लिएको छ, जसको प्रत्यक्ष असर सुन र चाँदीजस्ता बहुमूल्य धातुमा परेको विश्लेषकहरू बताउँछन्।

सामान्यतया डलर बलियो हुँदा सुन–चाँदीको मूल्य घट्ने गर्छ। किनभने यी धातुहरू डलरमा मूल्याङ्कन हुने भएकाले डलर महँगो हुँदा अन्य मुद्राका लगानीकर्ताका लागि सुन–चाँदी किन्न खर्चिलो पर्छ। यसपटक भने गिरावट असामान्य रूपमा तीव्र देखिएको छ, जसले बजारमा डर र अनिश्चितता बढाएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार फेड नेतृत्व परिवर्तनसँगै ब्याजदर लामो समय उच्च रहन सक्ने संकेतले लगानीकर्तालाई सुरक्षित सम्पत्ति मानिने सुनबाट बाहिरिन बाध्य बनाएको छ। उच्च ब्याजदरको वातावरणमा ब्याज नदिने सम्पत्ति (non-yielding asset) को आकर्षण घट्ने भएकाले सुन र चाँदीमा दबाब बढेको हो।

चाँदीको हकमा भने औद्योगिक मागसमेत कमजोर हुने अनुमानले गिरावट झनै गहिरो बनेको देखिन्छ। चाँदी केवल बहुमूल्य धातु मात्र नभई औद्योगिक कच्चा पदार्थसमेत भएकाले विश्व अर्थतन्त्रको सुस्तताको संकेतले यसको मूल्यमा दोहोरो दबाब सिर्जना भएको छ।

अब लगानीकर्ताको ध्यान अमेरिकी मौद्रिक नीतिको आगामी दिशातर्फ केन्द्रित भएको छ। फेडले कति कडा नीति अपनाउँछ, ब्याजदर कहिलेसम्म उच्च रहन्छ र डलरको मजबुती कति समय टिक्छ भन्ने कुराले सुन–चाँदीको भविष्य निर्धारण गर्ने देखिन्छ।

समग्रमा, शुक्रवारको गिरावट केवल मूल्य घटबढ मात्र होइन, विश्व अर्थतन्त्र र मौद्रिक नीतिमा आउने सम्भावित परिवर्तनको संकेतका रूपमा हेरिएको छ। छोटो अवधिमा सुन–चाँदीमा अस्थिरता कायम रहने सम्भावना उच्च छ भने दीर्घकालमा लगानीकर्ताले पुनः सुरक्षित सम्पत्तिको खोजी गर्छन् कि गर्दैनन् भन्ने कुरा अमेरिकी नीतिगत निर्णयमा निर्भर रहनेछ।