“विश्वकीर्तिमानी नेपाली आरोही निर्मल पुर्जा र उनको समुहको हिमपहिरोमा निधन, हिमालमै सदाका लागि अस्ताए निम्सदाई,” नेपालको पर्वतारोहण क्षेत्रमा अपूरणीय क्षति!!
काठमाडौं । विश्वका सर्वोच्च हिमालहरूमा नेपाली साहस र क्षमताको पहिचान स्थापित गर्ने विश्वकीर्तिमानी पर्वतारोही निर्मल पुर्जा (निम्स दाइ)को पाकिस्तानस्थित ब्रोड पिक हिमालमा हिमपहिरोमा परी निधन भएको छ। उनको निधनसँगै नेपालले विश्व पर्वतारोहण क्षेत्रमा असाधारण योगदान दिएका एक प्रेरणादायी व्यक्तित्व गुमाएको छ।
प्राप्त जानकारीअनुसार पाकिस्तानको कराकोरम पर्वतशृंखलामा अवस्थित ८,०५१ मिटर अग्लो ब्रोड पिक आरोहणका क्रममा आएको हिमपहिरोमा पुर्जा बेपत्ता भएका थिए। त्यसपछि सञ्चालन गरिएको खोज तथा उद्धार अभियानका क्रममा उनको निधन भएको पुष्टि भएको हो। घटनामा अन्य केही अन्तर्राष्ट्रिय आरोहीहरू पनि प्रभावित भएको जनाइएको छ।
निर्मल पुर्जा नेपाली पर्वतारोहण इतिहासका सबैभन्दा प्रभावशाली र साहसी आरोहीमध्ये एक मानिन्छन्। उनले सन् २०१९ मा विश्वका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ हिमाल केवल ६ महिना ६ दिनमै आरोहण गर्दै विश्व कीर्तिमान कायम गरेका थिए। यसअघि झण्डै आठ वर्ष लागेको कीर्तिमानलाई उनले तोड्दै मानव क्षमता, इच्छाशक्ति र साहसको नयाँ इतिहास रचेका थिए।
उनको उक्त उपलब्धिले नेपाललाई विश्व पर्वतारोहणको केन्द्रका रूपमा थप स्थापित गर्नुका साथै नेपाली पर्वतारोहीहरूको क्षमता र व्यावसायिक दक्षतालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नयाँ उचाइमा पुर्याएको थियो।
पर्वतारोहण क्षेत्रमा आउनुअघि पुर्जाले ब्रिटिस गोर्खा सैनिक तथा पछि बेलायती सेनाको विशेष फौज (यूके स्पेशल फोर्स) मा सेवा गरेका थिए। सैनिक जीवनपछि उनले पूर्ण रूपमा पर्वतारोहणलाई आफ्नो कर्मक्षेत्र बनाएका थिए। उनले स्थापना गरेको आरोहण कम्पनीमार्फत विश्वभरका सयौं विदेशी आरोहीलाई सुरक्षित रूपमा हिमाल आरोहण गराउँदै नेपालको पर्वतीय पर्यटन प्रवर्द्धनमा उल्लेखनीय योगदान दिएका थिए।
उनको जीवन र संघर्षमा आधारित ‘१४ पिक्स: नथिङ इज इम्पसिबल’ वृत्तचित्रले विश्वभर चर्चा बटुलेको थियो। उक्त वृत्तचित्रले नेपाली पर्वतारोहणको इतिहास, हिमाली संस्कृति र नेपाली शेर्पा समुदायको योगदानलाई अन्तर्राष्ट्रिय दर्शकमाझ पुर्याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो।
निर्मल पुर्जाको निधनको खबर सार्वजनिक भएपछि विश्वभरका पर्वतारोही, साहसिक अभियन्ता, पर्यटनकर्मी तथा शुभेच्छुकहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत गहिरो दुःख व्यक्त गर्दै श्रद्धाञ्जली अर्पण गरिरहेका छन्। उनीहरूले पुर्जालाई केवल एक सफल आरोही नभई साहस, नेतृत्व र असम्भवलाई सम्भव बनाउने प्रेरणाको स्रोतका रूपमा स्मरण गरेका छन्।
निर्मल पुर्जाले व्यक्तिगत कीर्तिमान मात्र बनाएनन्, उनले नेपालको हिमाल, नेपाली पर्वतारोहण व्यवसाय र नेपाली युवाको क्षमताप्रति विश्वको दृष्टिकोण परिवर्तन गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेले। उनको योगदानले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहणको अग्रपङ्क्तिमा उभ्याउन ठूलो आधार प्रदान गरेको छ।
हिमाललाई जीवनको उद्देश्य बनाएका निर्मल पुर्जा अन्ततः आफूले सबैभन्दा धेरै प्रेम गरेको हिमालकै काखमा सदाका लागि विश्राम लिएका छन्। उनको साहस, कीर्तिमान र नेपालको गौरव बढाउन गरेको योगदान नेपाली पर्वतारोहण इतिहासमा सधैं अमर रहनेछ।
