नारायणी डेभलपमेन्ट बैंकको सार्वजनिक सेयर सबैभन्दा कम, लुम्बिनी विकास बैंकको पी/ई अनुपात न्यून; मितेरीको खराब कर्जा ०.२६ प्रतिशत

काठमाडौं। नेपालमा हाल १७ वटा ‘क्लास बी’ विकास बैंक सञ्चालनमा छन्। नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से)मा सूचीकृत यी विकास बैंकमध्ये सार्वजनिक लगानीकर्ताको हातमा रहेको सेयर अर्थात् पब्लिक फ्लोट, मूल्य–आम्दानी अनुपात (P/E), खराब कर्जा (NPL) र प्रतिसेयर आम्दानी (EPS)लाई आधार बनाएर कम्पनीहरूको वित्तीय तथा बजार अवस्थाको तुलना गर्न सकिन्छ।

कम सार्वजनिक सेयर अर्थात् लो पब्लिक फ्लोट भएका विकास बैंकमा संस्थापक सेयरको हिस्सा तुलनात्मक रूपमा ठूलो हुन्छ। यस्तो संरचनाले बजारमा कारोबार हुने सेयरको संख्या सीमित बनाउने भएकाले मूल्यमा उतारचढाव तथा माग–आपूर्तिको प्रभाव बढी देखिन सक्छ।

उपलब्ध तथ्यांकका आधारमा विकास बैंक क्षेत्रमा सार्वजनिक सेयर सबैभन्दा कम भएका १० कम्पनीमध्ये नारायणी डेभलपमेन्ट बैंक (NABBC) पहिलो स्थानमा छ।

नारायणीको पब्लिक फ्लोट सबैभन्दा कम

नारायणी डेभलपमेन्ट बैंकसँग १५ लाख ७४ हजार ८०६ कित्ता सार्वजनिक सेयर रहेको छ। बैंकको ७० प्रतिशत सेयर संस्थापक समूहमा रहेको तथ्यांकले देखाउँछ।

त्यसपछि कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंक (CORBL) रहेको छ। कर्पोरेटको सार्वजनिक सेयर १५ लाख ७५ हजार कित्ता छ भने संस्थापक सेयरको हिस्सा पनि ७० प्रतिशत रहेको छ।

त्यस्तै, सलापा विकास बैंक (SABBL) १७ लाख २३ हजार ८८० कित्ता सार्वजनिक सेयरसहित तेस्रो स्थानमा छ। बैंकमा संस्थापक सेयरको हिस्सा ६७ प्रतिशत रहेको छ।

यसले विकास बैंक क्षेत्रमा केही संस्थाको सेयर संरचना अझै पनि संस्थापक समूहमा केन्द्रित रहेको देखाउँछ।

कम फ्लोटमध्ये लुम्बिनीको P/E सबैभन्दा आकर्षक

सार्वजनिक सेयर कम भएका विकास बैंकमध्ये मूल्यांकनको दृष्टिले लुम्बिनी विकास बैंक (LBBL) अगाडि देखिएको छ।

लुम्बिनी विकास बैंकको P/E अनुपात २०.१४ रहेको छ। P/E अनुपातले कम्पनीको बजार मूल्यलाई त्यसको प्रतिसेयर आम्दानीसँग तुलना गर्छ। सामान्यतः अन्य अवस्था समान रहेमा कम

P/E भएको कम्पनी तुलनात्मक रूपमा सस्तो मूल्यांकनमा रहेको मानिन्छ।

त्यसपछि कामना सेवा विकास बैंक (KSBBL)को P/E अनुपात २१.२२ रहेको छ भने एक्सेल डेभलपमेन्ट बैंक (EDBL)को P/E अनुपात २२.८६ छ।

यस आधारमा कम फ्लोट भएका विकास बैंकमध्ये लुम्बिनी विकास बैंक तुलनात्मक रूपमा कम P/E भएको कम्पनी बनेको छ।

मितेरीको खराब कर्जा सबैभन्दा कम

विकास बैंकको वित्तीय स्वास्थ्य मापन गर्ने महत्वपूर्ण सूचक खराब कर्जा अर्थात् NPL हो। उपलब्ध तथ्यांकअनुसार कम फ्लोट भएका विकास बैंकमध्ये मितेरी डेभलपमेन्ट बैंक (MDB)को NPL सबैभन्दा कम छ।

मितेरीको खराब कर्जा अनुपात ०.२६ प्रतिशत मात्रै रहेको छ। यसले बैंकको कर्जा पोर्टफोलियोमा खराब कर्जाको हिस्सा निकै न्यून रहेको संकेत गर्छ।

त्यसपछि सलापा विकास बैंकको NPL ०.७९ प्रतिशत रहेको छ। ग्रीन डेभलपमेन्ट बैंक (GRDBL)को NPL भने ३.२२ प्रतिशत रहेको छ।

खराब कर्जा कम हुनु बैंकको सम्पत्ति गुणस्तरका लागि सकारात्मक मानिन्छ। तर NPL मात्रै हेरेर बैंकको समग्र वित्तीय अवस्था मूल्यांकन गर्न भने पर्याप्त हुँदैन।

कर्जा वृद्धि, प्रोभिजनिङ, पूँजी पर्याप्तता, खुद नाफा र निक्षेप–कर्जा संरचनासमेत हेर्न आवश्यक हुन्छ।

चार सूचकले फरक–फरक तस्वीर देखाउँछन्

कम पब्लिक फ्लोट भएका विकास बैंकको तुलना गर्दा एउटै कम्पनी सबै सूचकमा अगाडि देखिँदैन। नारायणी डेभलपमेन्ट बैंक सार्वजनिक सेयरको न्यूनताका आधारमा अगाडि छ भने लुम्बिनी विकास बैंक P/E अनुपातका आधारमा आकर्षक देखिन्छ।

त्यस्तै, मितेरी डेभलपमेन्ट बैंकको NPL ०.२६ प्रतिशत रहेकाले सम्पत्ति गुणस्तरका हिसाबले बलियो देखिन्छ। सलापा विकास बैंकले पनि कम NPL कायम गरेको छ।

यसकारण लगानीकर्ताले विकास बैंक छनोट गर्दा पब्लिक फ्लोट मात्रै होइन, P/E, EPS, NPL, खुद नाफा, लाभांश क्षमता, पूँजी संरचना र बजार मूल्यलाई एकसाथ विश्लेषण गर्नु आवश्यक हुन्छ।