“धानबाली भित्र्याउन, हिमाली क्षेत्रमा यात्रा नगर्न र जोखिमयुक्त बस्तीका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न आग्रह”

काठमाडौं । बंगालको खाडीमा विकसित भइरहेको ‘अर्नब’ चक्रवातको प्रभावले कात्तिक १२, १३ र १४ गते देशका अधिकांश प्रदेशमा मौसम प्रतिकूल हुने सम्भावना रहेकाले उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ। सम्भावित मौसमी प्रतिकूलताका कारण चट्याङ, हावाहुरी र भारी वर्षाका साथै उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा भारी हिमपात, हिमआँधी र हिमपहिरोको जोखिम रहने पूर्वानुमान गरिएको छ।

सम्भावित खराब मौसमले जनजीवन, कृषि उत्पादन, सडक तथा हवाई यातायात र पर्वतीय पर्यटन प्रभावित गर्न सक्ने भएकाले सम्बन्धित सरकारी निकाय, स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय र सर्वसाधारणलाई पूर्वतयारीमा जुट्न आग्रह गरिएको छ।

विशेषगरी जोखिमयुक्त स्थानमा बसोबास गर्ने परिवार, हिमाली क्षेत्रमा रहेका पर्यटक, किसान तथा यात्रुहरूले मौसमको अवस्था र आधिकारिक पूर्वसूचनालाई ध्यानमा राखेर आवश्यक सावधानी अपनाउनुपर्नेछ। सम्भावित विपद्बाट हुन सक्ने मानवीय तथा भौतिक क्षति न्यूनीकरण गर्न पूर्वतयारी, समयमै सूचना प्रवाह र आवश्यक परे सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरणलाई प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिइएको छ।

धानबाली सुरक्षित रूपमा भित्र्याउन आग्रह

सम्भावित वर्षा र हावाहुरीबाट कृषि उत्पादनमा क्षति पुग्न सक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै धानबाली काटिसकेका किसानलाई कात्तिक १२ गतेअघि नै सुरक्षित रूपमा भित्र्याउन आग्रह गरिएको छ।

वर्षा र हावाहुरीले खेतमा काटेर राखिएको धान भिज्ने, हावाले बाली ढाल्ने तथा सुकाउन राखिएको धानमा क्षति पुग्ने सम्भावना रहन्छ। लगातार वर्षा भएमा धान सुकाउने र सुरक्षित भण्डारण गर्ने कामसमेत प्रभावित हुन सक्छ।

त्यसैले सम्भव भएसम्म पाकेको तथा काटिसकेको धान सुरक्षित स्थानमा सार्ने, भिज्न नदिने र भण्डारणस्थलमा पानी पस्न नदिने व्यवस्था मिलाउन किसानलाई सुझाव दिइएको छ। मौसमको जोखिमलाई ध्यानमा राखेर कृषि उपजको सुरक्षा गर्नु यस समयमा महत्त्वपूर्ण हुनेछ।

उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा नजान पर्यटकलाई सुझाव

चक्रवातको प्रभावका कारण उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा भारी हिमपात, हिमआँधी र हिमपहिरोको जोखिम रहने पूर्वानुमान गरिएकाले उक्त क्षेत्रमा भ्रमणको योजना बनाएका पर्यटकलाई यात्रा नगर्न आग्रह गरिएको छ। जोखिमयुक्त क्षेत्रमा पुगिसकेका पर्यटकलाई पनि कात्तिक १२ देखि १४ गतेसम्म सुरक्षित स्थानमा बस्न सुझाव दिइएको छ।

प्रतिकूल मौसममा हिमाली पदमार्ग अवरुद्ध हुन सक्ने, दृश्यता घट्ने, तापक्रममा गिरावट आउने तथा उद्धार र सञ्चार सम्पर्कमा कठिनाइ उत्पन्न हुन सक्ने भएकाले पर्वतीय यात्रामा थप जोखिम रहन्छ। हिमपहिरो वा हिमआँधीको अवस्था सिर्जना भएमा पर्यटक, पदप्रदर्शक, भरिया र

स्थानीय बासिन्दासमेत प्रभावित हुन सक्छन्।

त्यसैले पर्यटक तथा पर्यटन व्यवसायीले यात्रा कार्यक्रम पुनरावलोकन गर्ने, स्थानीय प्रशासन र सम्बन्धित निकायको सूचना पालना गर्ने तथा जोखिमयुक्त क्षेत्रमा अनावश्यक आवतजावत नगर्ने व्यवस्था मिलाउनुपर्नेछ।

सडक र हवाई यातायात प्रभावित हुन सक्ने

भारी वर्षा, हावाहुरी तथा हिमपातका कारण सडक र हवाई यातायात प्रभावित हुन सक्ने भएकाले अत्यावश्यक कामबाहेक यात्रा नगर्न सर्वसाधारणलाई आग्रह गरिएको छ।

वर्षाका कारण सडकमा पहिरो खस्ने, पानी जम्ने वा सडक अवरुद्ध हुने जोखिम रहन्छ। उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा हिमपातले सडक तथा पदमार्ग बन्द हुन सक्छन्। त्यस्तै, प्रतिकूल मौसमले उडान सञ्चालनमा समेत असर पार्न सक्ने भएकाले यात्रुले यात्रा गर्नुअघि सम्बन्धित निकायबाट जारी सूचना तथा सेवा प्रदायकको जानकारी लिनुपर्नेछ।

सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै स्थानीय प्रशासनले आवश्यकताअनुसार सवारी आवागमन बन्द गर्न सक्ने व्यवस्था मिलाउने र त्यसबारे सर्वसाधारणलाई अग्रिम जानकारी दिने भनिएको छ। यात्रुले प्रशासनको निर्देशन पालना गर्न तथा अवरुद्ध वा जोखिमयुक्त सडकमा जबर्जस्ती यात्रा नगर्न आग्रह गरिएको छ।

जोखिमयुक्त बस्तीका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सारिने

सम्भावित विपद्बाट मानवीय क्षति हुन नदिन जिल्ला सुरक्षा समिति, स्थानीय तह, सुरक्षा निकाय तथा स्वयंसेवकलाई जोखिमयुक्त स्थानमा बसोबास गर्ने व्यक्ति तथा परिवारको पहिचान गरी पूर्वसूचनाका आधारमा सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गर्ने व्यवस्था मिलाउन आग्रह गरिएको छ।

विशेषगरी पहिरोको जोखिम भएका बस्ती, नदी तथा खोलाको तटीय क्षेत्र र विगतमा विपद्बाट प्रभावित भएका स्थानमा बसोबास गर्ने परिवारले मौसमसम्बन्धी सूचना नियमित रूपमा लिनुपर्नेछ। जोखिम बढेको अवस्थामा सुरक्षित स्थानमा जान ढिलाइ नगर्न र स्थानीय प्रशासन तथा सुरक्षा निकायको निर्देशन पालना गर्न आवश्यक छ।

स्थानीय तह तथा सम्बन्धित निकायले जोखिमयुक्त क्षेत्रको अनुगमन, उद्धार टोलीको तयारी, आवश्यक सामग्रीको व्यवस्थापन र प्रभावित हुन सक्ने नागरिकसम्म पूर्वसूचना पुर्‍याउने कामलाई प्राथमिकता दिनुपर्नेछ।

विपद् प्रतिकार्यका लागि तयारी अवस्थामा रहन निर्देशन

सम्बन्धित निकायलाई सम्भावित खराब मौसमको जोखिमबारे विभिन्न सञ्चारमाध्यमबाट सर्वसाधारणलाई जानकारी गराउन र विपद् प्रतिकार्यका लागि तयारी अवस्थामा रहन आग्रह गरिएको छ।

यस अवधिमा मौसमको अवस्थाबारे नियमित अनुगमन गर्ने, जोखिमयुक्त क्षेत्रका नागरिकलाई समयमै सूचना पुर्‍याउने, उद्धार तथा राहत टोलीलाई तयारी अवस्थामा राख्ने र आवश्यक परे अन्तरनिकाय समन्वयमार्फत तत्काल प्रतिकार्य सञ्चालन गर्ने व्यवस्था महत्त्वपूर्ण हुनेछ।

सर्वसाधारणले पनि घरपरिवारका सदस्यसँग आपत्कालीन योजना बनाउने, आवश्यक औषधि, पिउने पानी, टर्च तथा सञ्चारका साधन तयार राख्ने र जोखिमको संकेत देखिएमा सुरक्षित स्थानतर्फ जानुपर्नेछ।

आधिकारिक पूर्वसूचना पालना गर्न आग्रह

सम्भावित मौसमी जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण, जल तथा मौसम विज्ञान विभागलगायत आधिकारिक निकायबाट जारी हुने अद्यावधिक पूर्वसूचना तथा पूर्वचेतावनी नियमित रूपमा हेर्न आग्रह गरिएको छ।

सामाजिक सञ्जालमा फैलिने अपुष्ट सूचनाको भर नपरी आधिकारिक स्रोतबाट प्राप्त जानकारीका आधारमा निर्णय लिनुपर्नेछ। मौसमको अवस्था परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले पहिले प्राप्त सूचना मात्रमा निर्भर नभई अद्यावधिक जानकारी लिनु आवश्यक छ।