“लगातारको गिरावटले लगानीकर्ताको मनोविज्ञान कमजोर, कारोबार खुम्चिँदै; अब नियामकसँग आश्वासन होइन, समय सीमासहितको संरचनागत सुधारको माग”
काठमाडौं। नेपाली शेयर बजार अहिले एउटा सामान्य ‘करेक्शन’को चरणमा मात्र छैन; यो बजारप्रतिको विश्वास, तरलताको प्रवाह र नियामकीय क्षमताको परीक्षणको चरणमा पुगेको छ।
नेप्से ३५.४५ अंक घटेको थियो भने बजार पुँजीकरण करिब ७० अर्ब रुपैयाँले खुम्चिएको थियो। सोमबार थप ९.०४ अंक घट्दा कारोबार रकम पनि करिब ३ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँमा सीमित भयो।
अर्थात् अहिले समस्या एउटा अंकमा सीमित छैन।
मूल्य घटेको छ, कारोबार घटेको छ, नयाँ लगानीको उत्साह घटेको छ र लगानीकर्ताको मनोविज्ञान झन् कमजोर हुँदै गएको छ।
यही अवस्थामा नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन)ले बजार सुधारका लागि ठोस कदम चाल्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। बोर्डले प्राथमिक र दोस्रो बजार सुधारका लागि छुट्टाछुट्टै पहल अघि बढाएको छ।
तर अब लगानीकर्ताको प्रश्न सीधा छ;
‘सुधार गर्छौं’ कहिलेसम्म? र सुधारको परिणाम कहाँ देखिन्छ?
पहिलो तथ्य: १८ प्रतिशतको गिरावट सामान्य अंक होइन
३,२२७ बाट २,६४१ मा आउनु भनेको सूचकमा करिब ५८६ अंकको गिरावट हो।
प्रतिशतमा हेर्दा बजारले आफ्नो उच्च विन्दुको करिब १८ प्रतिशत मूल्य गुमाइसकेको छ।
यो आफैंमा बजारमा
दीर्घकालीन गिरावट सुरु भइसकेको प्रमाण होइन। तर लगातारको गिरावटले लगानीकर्ताको व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउने जोखिम भने बढाउँछ।
बजारमा मूल्य घट्दा लगानीकर्ताको मनोविज्ञानमा तीनवटा चरण देखिन्छन्—
पहिलो चरण : नाफा बुकिङ।
दोस्रो चरण : जोखिम घटाउन बिक्री।
तेस्रो चरण : नयाँ लगानी रोक्ने।
तेस्रो चरण सुरु भएपछि समस्या गम्भीर हुन्छ।
किनकि त्यसपछि बजारमा माग सिर्जना गर्ने नयाँ पैसा घट्छ।
सोमबार नेप्से २,६४१.०५ मा बन्द हुँदा कारोबार रकम ३ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको तथ्यले बजारको गतिविधिमा आएको कमजोरी देखाउँछ।
