काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा देशभर धान रोपाइँ तीव्र गतिमा अघि बढेको छ। कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयअन्तर्गतको तथ्यांकअनुसार साउन १५ गतेसम्म देशभर ९२.५७ प्रतिशत क्षेत्रमा धान रोपाइँ सम्पन्न भएको छ।
यस वर्ष हालसम्म १३ लाख ८० हजार ६२१ हेक्टर क्षेत्रफलमध्ये १२ लाख ७८ हजार २७०.७ हेक्टरमा धान रोपिएको छ। गत वर्ष यही अवधिमा ५८.१३ प्रतिशत अर्थात् ७ लाख ९९ हजार ४७६.७० हेक्टरमा मात्रै रोपाइँ सम्पन्न भएको थियो।
कोशी प्रदेश सबैभन्दा अगाडि
धान उत्पादनको प्रमुख क्षेत्र मानिने कोशी प्रदेशमा ८८.७१ प्रतिशत रोपाइँ सम्पन्न भएको छ। प्रदेशमा कुल २ लाख ७९ हजार ३८८.७३ हेक्टरमध्ये २ लाख ४७ हजार ३०६.४५ हेक्टरमा रोपाइँ सकिएको छ।
बागमती, गण्डकी र लुम्बिनीमा उत्साहजनक प्रगति
- बागमती प्रदेश : ९६.१२ प्रतिशत
- गण्डकी प्रदेश : ९२.९३ प्रतिशत
- लुम्बिनी प्रदेश : ९४.८३ प्रतिशत
यी तीनै प्रदेशमा रोपाइँ अन्तिम चरणमा पुगेको मन्त्रालयको तथ्यांकले देखाएको छ।
कर्णाली र सुदूरपश्चिममा लगभग सम्पन्न
कर्णाली प्रदेशमा ९४.८० प्रतिशत तथा सुदूरपश्चिम प्रदेशमा ९९.७२ प्रतिशत धान रोपाइँ सम्पन्न भएको छ। सुदूरपश्चिम देशकै सबैभन्दा बढी रोपाइँ सम्पन्न गर्ने प्रदेश बनेको छ।
यस वर्ष समयमै मनसुन सक्रिय हुनु, पर्याप्त वर्षा हुनु र मल तथा बीउको आपूर्ति विगतको तुलनामा सहज बन्दै जानुले अधिकांश प्रदेशमा रोपाइँ तीव्र बनेको देखिन्छ। विशेषगरी गत वर्षको तुलनामा राष्ट्रिय औसत ५८.१३ प्रतिशतबाट बढेर ९२.५७ प्रतिशत पुग्नुले कृषि क्षेत्रमा अनुकूल मौसमको सकारात्मक प्रभाव परेको संकेत गर्दछ।
मधेशमा आधाभन्दा बढी रोपाइँ
मधेश प्रदेशमा ५०.५२ प्रतिशत रोपाइँ सम्पन्न भएको छ। प्रदेशको ३ लाख ८५ हजार ९३३ हेक्टरमध्ये १ लाख ९५ हजार १८.८८ हेक्टरमा धान रोपिएको छ। गत वर्ष यही अवधिमा यो दर १५.७८ प्रतिशत मात्र थियो।
यद्यपि, मधेश प्रदेशमा अझै करिब आधा क्षेत्रफलमा मात्रै रोपाइँ सम्पन्न भएकाले त्यहाँ सिँचाइ, वर्षा र कृषि सामग्रीको उपलब्धता मुख्य चुनौतीका रूपमा देखिएको छ। आगामी केही दिनको मौसमले बाँकी क्षेत्रको रोपाइँ सम्पन्न हुने अपेक्षा गरिएको छ।
