काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंक ले २०८३ वैशाख १४ गते आफ्नो ७१औँ वार्षिकोत्सव विभिन्न कार्यक्रमका साथ मनाएको छ। मुलुकको केन्द्रीय बैंकका रूपमा स्थापित राष्ट्र बैंकले सात दशकभन्दा बढीको यात्रामा वित्तीय स्थिरता कायम गर्दै मौद्रिक नीति निर्माण, बैंक तथा वित्तीय संस्थाको नियमन र समग्र आर्थिक व्यवस्थापनमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ।

वार्षिकोत्सव समारोहमा बोल्दै अधिकारीहरूले बदलिँदो आर्थिक परिवेशमा केन्द्रीय बैंकको जिम्मेवारी अझ जटिल बन्दै गएको उल्लेख गरे। विशेषगरी डिजिटल बैंकिङ, वित्तीय प्रविधि (FinTech), र अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक उतारचढावका बीच सन्तुलित मौद्रिक नीति अवलम्बन गर्नु चुनौतीपूर्ण रहेको धारणा व्यक्त गरिएको थियो।

कार्यक्रममा राष्ट्र बैंकले हालका प्राथमिकताहरू पनि स्पष्ट पारेको छ—वित्तीय पहुँच विस्तार, डिजिटल भुक्तानी प्रणालीको प्रवर्द्धन, बैंकिङ क्षेत्रको पारदर्शिता अभिवृद्धि र जोखिम व्यवस्थापन सुदृढीकरण। पछिल्ला वर्षहरूमा अनलाइन बैंकिङ, मोबाइल भुक्तानी र रेमिटेन्स प्रणालीमा देखिएको विस्तारले वित्तीय प्रणालीलाई थप समावेशी बनाएको उल्लेख गरिएको छ।

त्यसैगरी, बैंकिङ क्षेत्रमा देखिएका चुनौतीहरू—जस्तै ऋण प्रवाहको सुस्तता, गैर–निष्पादित कर्जा (NPL) को व्यवस्थापन, र नियमन प्रभावकारितामाथि उठेका प्रश्नहरू—लाई सम्बोधन गर्दै सुधारका पहलहरू अघि बढाइने संकेत दिइएको छ।

७१ वर्षको यात्रामा राष्ट्र बैंकले नीतिगत सुधार, कानुनी संरचना सुदृढीकरण र वित्तीय प्रणालीको आधुनिकीकरणमा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गरेको दाबी गरिएको छ। तथापि, बदलिँदो आर्थिक परिदृश्यमा विश्वसनीयता, पारदर्शिता र द्रुत निर्णय क्षमता अझ सुदृढ बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ।

समारोहले केवल उपलब्धिको स्मरण मात्र नभई आगामी दिनमा नेपालको वित्तीय प्रणालीलाई थप सक्षम, समावेशी र विश्वसनीय बनाउने दिशामा नयाँ प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।