“नेपाल आयल निगमले आन्तरिक र अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि मूल्य समायोजन, यात्रु र एयरलाइन्स दुवै दबाबमा”
काठमाडौं । पश्चिम एसियामा बढ्दो भूराजनीतिक तनाव र अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा आएको चर्को दबाबको असर नेपालमा पनि देखिन थालेको छ । यसका कारण हवाई इन्धनको मूल्य झन्डै दोब्बरले बढेको छ भने नेपाल आयल निगमले आन्तरिक र अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा मूल्य समायोजन गर्दै नयाँ दर सार्वजनिक गरेको छ ।
निगमले जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिअनुसार, आन्तरिक उडानका लागि हवाई इन्धनको मूल्य साविक १२७ रुपैयाँ प्रतिलिटरबाट बढाएर २५१ रुपैयाँ प्रतिलिटर कायम गरिएको छ । यसले आन्तरिक उडान सञ्चालन गर्ने एयरलाइन्स र यात्रु दुवैमा प्रत्यक्ष आर्थिक दबाब सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि पनि मूल्यमा तीव्र वृद्धि भएको छ । काठमाडौंमा हवाई इन्धनको मूल्य प्रति किलोलिटर ९६६ अमेरिकी डलरबाट बढेर १,७८५ अमेरिकी डलर पुगेको छ । पोखरामा यसअघि प्रतिकिलो लिटर ८०१ अमेरिकी डलर रहेकामा नयाँ दर १,७३२ अमेरिकी डलर कायम गरिएको छ भने भैरहवामा पुरानो मूल्य ७८९ अमेरिकी डलरबाट बढेर १,७१६ अमेरिकी डलर पुगेको छ ।
उड्डयन क्षेत्र र यात्रुप्रति प्रभाव
विशेषज्ञका अनुसार हवाई इन्धनको मूल्यमा यस्तो तीव्र वृद्धि एयरलाइन्सको सञ्चालन खर्च झन् बढाउने छ । उडान खर्च बढेसँगै टिकट मूल्यमा पनि उच्च दरमा वृद्धि हुने जोखिम देखिन्छ । यसले पर्यटन क्षेत्र, व्यापारिक ढुवानी र भित्री–अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा दुवैमा लागत वृद्धि हुने संकेत दिन्छ ।
नेपालमा आन्तरिक उडान सञ्चालन गर्ने साना र मध्यम एयरलाइन्सले पनि लागत वृद्धि सहनुपर्ने अवस्था आएको छ । पछिल्लो समय उड्डयन क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा र यात्री संख्याको सन्तुलन कमजोर रहेकाले, मूल्य वृद्धिले कम्पनीहरूको मुनाफा सीमित गर्ने मात्र नभई केही उडानमा सञ्चालन कठिनाइ पनि निम्त्याउन सक्छ ।
भूराजनीतिक तनावको प्रत्यक्ष असर
पश्चिम एसियामा अस्थिरता, तेल आपूर्ति कटौतीका खतरा र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य अस्थिरता, सबैको प्रत्यक्ष असर हवाई इन्धन मूल्यमा परेको हो । अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा तेलको मूल्य वृद्धि हुनुमा मुख्य कारण मध्यपूर्वका द्वन्द्व र राजनीतिक अस्थिरता देखिएका छन् ।
विशेषज्ञहरू भन्छन्, “जब विश्व आपूर्ति जोखिममा आउँछ, हवाई इन्धन मूल्यमा तीव्र वृद्धि हुनु स्वाभाविक हो । यसले उड्डयन उद्योगमा लागत व्यवस्थापन र दीर्घकालीन रणनीति पुनः मूल्यांकन गर्न बाध्य पार्छ,”।
निष्कर्ष : महँगीको चक्र जारी
नेपालमा आन्तरिक र अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि हवाई इन्धनको मूल्यमा आएको तीव्र वृद्धि उड्डयन क्षेत्र, यात्रु र पर्यटन उद्योग दुवैमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने निश्चित छ । टिकट मूल्य वृद्धिको सम्भावना बढेपछि यात्रा महँगिने र आर्थिक दबाब बढ्ने अनुमान गरिएको छ ।
यदि वैश्विक तेल बजारमा स्थिति सुधार भएन भने, हवाई इन्धनको मूल्य अझै बढ्ने सम्भावना रहेको र त्यसले उड्डयन क्षेत्रलाई दीर्घकालीन चुनौतीमा राख्ने विश्लेषकहरू बताउँछन् ।
