काठमाडौं: याम्बालिङ्ग हाइड्रोपावर लिमिटेड ले चैत ८ गतेदेखि आफ्नो प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्काशन (आईपीओ) बिक्री खुला गरेको छ। कम्पनीले पहिलो चरणमा आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानीय बासिन्दा तथा वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरूलाई लक्षित गर्दै सेयर निष्काशन सुरु गरेको हो।
कम्पनीले ७० करोड रुपैयाँ जारी पूँजीको ४० प्रतिशत बराबर २८ लाख कित्ता सेयर निष्काशन गर्न स्वीकृति पाएको छ। यसमध्ये ७ लाख कित्ता सेयर सिन्धुपाल्चोकको जुगल गाउँपालिका वडा नं. १ देखि ७ सम्मका स्थानीयका लागि छुट्याइएको छ।
त्यसैगरी सर्वसाधारणतर्फको कोटामध्ये १० प्रतिशत अर्थात २ लाख १० हजार कित्ता सेयर वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरूका लागि सुरक्षित गरिएको छ। श्रम स्वीकृति प्राप्त गरेका नेपालीहरूले मात्र उक्त कोटामा आवेदन दिन सक्ने व्यवस्था छ।
आवेदनका लागि न्यूनतम १० कित्ता तोकिएको छ भने स्थानीयले अधिकतम ७ हजार कित्ता र वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरूले २१ हजार कित्तासम्म आवेदन दिन पाउनेछन्।
स्थानीयतर्फको आवेदन छिटोमा चैत २२ गते बन्द हुनेछ र माग नपरेमा वैशाख ७ गतेसम्म खुला रहनेछ। वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरूका लागि भने चैत ११ देखि २२ गतेसम्म आवेदन अवधि निर्धारण गरिएको छ।
कम्पनीको आईपीओ बिक्री प्रबन्धक मुक्तिनाथ क्यापिटल लिमिटेड रहेको छ। लगानीकर्ताले मेरो सेयर, आस्बा प्रणाली, तथा विभिन्न बैंक शाखामार्फत आवेदन दिन सक्नेछन्।
अवसर र जोखिम दुवैको संकेत
याम्बालिङ्ग हाइड्रोपावरले ७.२७ मेगावाट क्षमताको आयोजना निर्माण गरिरहेको सन्दर्भमा यो आईपीओ सानो–मझौला जलविद्युत आयोजनामा लगानी गर्ने अवसरका रूपमा हेरिएको छ। तर, लगानी निर्णय गर्दा केही महत्वपूर्ण पक्षहरू ध्यान दिन आवश्यक देखिन्छ:
१. मध्यम जोखिम संकेत
कम्पनीलाई केयर रेटिङ्ग नेपाल ले “केयरएनपी डबल बी माइनस” रेटिङ दिएको छ, जसले वित्तीय दायित्व पूरा गर्ने क्षमतामा मध्यम जोखिम रहेको संकेत गर्छ। यस्तो रेटिङ भएका कम्पनीमा लगानी गर्दा दीर्घकालीन प्रतिफल अनिश्चित हुन सक्छ।
२. स्थानीय प्राथमिकता, सामाजिक स्वीकृति बलियो
आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानीयलाई प्राथमिकता दिनु सकारात्मक पक्ष हो। यसले परियोजनामा सामाजिक स्वीकृति बढाउने र भविष्यका विवाद कम गर्ने सम्भावना रहन्छ।
३. वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपाली लक्षित नीति
रेमिट्यान्स आधारित लगानीलाई प्रोत्साहन गर्न १०% कोटा छुट्याउनु पूँजी बजार विस्तारका लागि रणनीतिक कदम हो। यसले विदेशमा रहेका नेपालीलाई घरेलु परियोजनामा जोड्ने अवसर दिन्छ।
४. सानो क्षमताको आयोजना प्रतिफलमा संवेदनशीलता
७.२७ मेगावाट जस्तो सानो आयोजनाको आम्दानी वर्षा, उत्पादन क्षमता र व्यवस्थापन दक्षतामा धेरै निर्भर हुन्छ। यसले लगानीकर्तालाई उच्च उतारचढावको जोखिममा राख्न सक्छ।
५. बजार सन्दर्भ
हाल नेपालको जलविद्युत कम्पनीहरूको आईपीओप्रति लगानीकर्ताको आकर्षण उच्च देखिए पनि, सेक्टरभित्र प्रतिस्पर्धा र उत्पादन जोखिमलाई बेवास्ता गर्न मिल्दैन।
याम्बालिङ्ग हाइड्रोपावरको आईपीओले स्थानीय र वैदेशिक नेपालीलाई लक्षित गर्दै पूँजी संकलनको सन्तुलित प्रयास देखाएको छ। तर “मध्यम जोखिम” र सानो क्षमताको आयोजना भएकाले लगानीकर्ताले उत्साह मात्र होइन, तथ्यमा आधारित विश्लेषण गरेर निर्णय लिनु उपयुक्त हुनेछ।