काठमाडौं। नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) ले ‘मार्जिन कारोबार सुविधा सम्बन्धी निर्देशिका, २०८२’ स्वीकृत गर्दै आगामी फागुन १ गतेदेखि लागू गर्ने निर्णय गरेपछि सेयर बजारका लगानीकर्ताबीच मिश्रित प्रतिक्रिया देखिएको छ। बोर्डले यसअघि लागू हुँदै आएको २०७४ सालको निर्देशिकालाई खारेज गर्दै नयाँ व्यवस्था ल्याएको हो।
नयाँ निर्देशिकाले मार्जिन कारोबारलाई थप व्यवस्थित, पारदर्शी र जोखिम न्युनिकरणमुखी बनाउने लक्ष्य लिएको सेबोनले जनाएको छ। तर, यसका व्यवस्थाहरूले बजारमा कस्तो प्रभाव पार्ला भन्ने विषयमा लगानीकर्ताहरू आशावादी र चिन्तित दुवै देखिएका छन्।
केही लगानीकर्ताहरूले नयाँ निर्देशिकाले अनियन्त्रित मार्जिन कारोबारमा रोक लाग्ने र बजारमा दीर्घकालीन स्थायित्व आउने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। एक सक्रिय व्यक्तिगत लगानीकर्ताले भने, “अघिल्ला वर्षहरूमा अत्यधिक मार्जिन प्रयोगका कारण बजारमा ठूलो उतारचढाव देखियो। नयाँ निर्देशिकाले जोखिम नियन्त्रणमा मद्दत गर्छ भने यो सकारात्मक कदम हो।”
त्यसैगरी, संस्थागत लगानीकर्ताहरूले पनि स्पष्ट नियम र कडाइका कारण बजारमा विश्वास बढ्ने धारणा राखेका छन्। उनीहरूका अनुसार जोखिम व्यवस्थापन प्रणाली मजबुत हुँदा दीर्घकालीन लगानी वातावरण सुधार हुने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
तर, केही लगानीकर्ताहरू भने निर्देशिका अत्यधिक कडाइपूर्ण भएमा बजारको तरलतामा असर पर्ने चिन्ता व्यक्त गर्छन्। एक अनुभवी लगानीकर्ताले भने, “मार्जिन कारोबार कडाइका साथ सीमित गरियो भने छोटो अवधिमा कारोबार रकम घट्न सक्छ र बजार गति सुस्त हुन सक्छ।”
विशेषगरी साना लगानीकर्ताहरूले मार्जिन सुविधा प्रयोग गर्दा थप कागजी प्रक्रिया र कडाइले पहुँच कठिन बन्न सक्ने गुनासो गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार व्यवहारिक कार्यान्वयनमा सहजता नदिइए बजार सहभागिता घट्न सक्ने जोखिम रहन्छ।
सेबोन भने नयाँ निर्देशिकाले लगानीकर्ताको संरक्षणलाई प्राथमिकतामा राख्दै बजारलाई अनुशासित बनाउने दाबी गर्छ। बोर्डका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यासअनुसार तयार गरिएको यस निर्देशिकाले दीर्घकालमा बजार स्थायित्व, पारदर्शिता र विश्वसनीयता बढाउनेछ।
अब फागुन १ गतेदेखि सबै धितोपत्र दलाल तथा सम्बन्धित संस्थाहरूले नयाँ निर्देशिकाअनुसार मार्जिन कारोबार सञ्चालन गर्नुपर्नेछ। लगानीकर्ताहरू भने यसको वास्तविक प्रभाव कार्यान्वयनपछि मात्र स्पष्ट हुने बताउँछन्।
