काठमाडौँ। राष्ट्रिय खाद्य बैंक लिमिटेड, केन्द्रीय कार्यालय, मध्यपुर थिमीस्थित अत्यन्तै उपयोगी स्थानमा एकै बिल्डिङबाट केन्द्रीय कार्यालय, भण्डारण, प्रशोधन, प्याकेजिङ्ग र ‘आर.के.बी मार्ट’ सञ्चालन गर्ने उद्देश्यका साथ १० वर्षे सम्झौता पत्रमा दुवै पक्षबाट हस्ताक्षर र आदान–प्रदान सम्पन्न गरिएको छ।
यस सम्झौताले खाद्य बैंकलाई नयाँ सेवा सुविधा सञ्चालन गर्न मात्र नभई कृषि उत्पादन, वितरण र उपभोगसम्मको सम्पूर्ण सञ्जाललाई सुदृढ बनाउने लक्ष्य राखेको छ।
स्थानीय अर्थतन्त्रमा अपेक्षित प्रभाव
* कृषि उत्पादन र किसान आयमा वृद्धि:
राष्ट्रिय खाद्य बैंकको मूल उद्देश्य नै किसानले उत्पादन गरेका कृषि उपजलाई सुरक्षित भण्डारण र प्रत्यक्ष बजारमा पुर्याउने हो। यसले बिचौलियाको भूमिका घटाएर किसानलाई उचित मूल्य पाउने अवसर प्रदान गर्दछ जसले किसानको आयमा वृद्धि गर्ने सम्भावना राख्छ।
अग्र्यानिक उत्पादन र न्यून रसायनिक उत्पादनको वृद्धि गर्नुले उपभोक्तामा स्वास्थ्यप्रद खाद्य विकल्प बढाउने मात्र नभई गुणस्तरीय उत्पादनबजारमा प्रतिस्पर्धा समेत बढ्न मद्दत गर्छ।
* स्थानीय रोजगारी सृजना:
थिमीस्थित केन्द्रमा भण्डारण, प्रशोधन तथा प्याकेजिङ् सञ्चालनले स्थानिय युवाहरुलाई रोजगारी अवसर प्रदान गर्नेछ।
सम्बद्ध कार्यहरूमा स्थानीय व्यक्ति, कृषक तथा व्यापारीहरू सीधै संलग्न हुन पाउने भएकाले आर्थिक गतिविधि बढ्ने र उपभोक्ता खर्चमा वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ।
* मूल बजार तथा विक्रि प्रणालीमा सुधार:
‘आर.के.बी मार्ट जस्ता रिटेल आउटलेटमार्फत स्थानीय उत्पादनहरू प्रत्यक्ष उपभोक्तासम्म पुर्याउने व्यवस्था गर्दा बिचौलियाको आवश्यकतामा कमी आउँछ र खाद्य वस्तुको विक्रि–बितरण सस्तोमा सहज हुने सम्भावना रहन्छ।
यसले स्थानीय व्यवसाय र साना उद्यमीहरूलाई पनि स्थानीय स्रोत र खाद्य प्रणालीसँग जोडिने अवसर प्रदान गर्दछ, जसले गर्दा स्थानीय आर्थिक गतिविधि बढ्दै जान्छ।
* कृषि आत्मनिर्भरता र दीगो विकास:
राष्ट्रिय खाद्य बैंकले दीर्घकालीन लक्ष्यका रूपमा खाद्य आत्मनिर्भरता, सुरक्षित भण्डारण र निर्यातसमेत लक्षित गरेर काम गर्दै आएको छ। यसले स्थानीय उत्पादन बढाउने, देशको खाद्य सुरक्षा मजबुत गर्ने र कृषि–उपज निर्यातको संभावना खोल्ने दिशा प्रदान गर्दछ।
यो सम्झौताले स्थानीय अर्थतन्त्र, रोजगारी र कृषि उत्पादन प्रणालीमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ, जसका केही विशेष बिन्दुहरू यस प्रकार छन्:
* किसानलाई उच्च मूल्य र सिधा बजार पहुँच प्रदान गर्ने
* स्थानीय युवाहरु तथा परिवारलाई रोजगारी अवसर सिर्जना गर्ने
* उत्पादन–भण्डारण–बजार सञ्जालमा सुधार ल्याउने
* दीगो र आत्मनिर्भर खाद्य प्रणालीको विकासमा योगदान
राष्ट्रिय खाद्य बैंकको उद्देश्य नेपाललाई खाद्य उत्पादनमा आत्मनिर्भर बनाउने र कृषिलाई सम्मानित व्यवसायको रूपमा स्थापित गर्ने रहेको छ, जसले गर्दा दीर्घकालीन रूपमा स्थानीय तथा राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा बलियो प्रभाव पार्ने सम्भावना रहेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्।
