समुदायस्तरका स्वास्थ्य चुनौती पहिचानदेखि वैज्ञानिक समाधानसम्म सहकार्य गर्ने

काठमाडौं। नेपालमा मानव, पशु र वातावरणीय स्वास्थ्यलाई एकीकृत रूपमा सम्बोधन गर्ने उद्देश्यले हेफर प्रोजेक्ट इन्टरनेशनल नेपाल (HPIN) र नेपाल वन हेल्थ इन्स्टिच्युट (NOHI) बीच समझदारीपत्र (एमओयू)मा हस्ताक्षर भएको छ।

अगस्ट २४, २०२६ मा भएको समझदारीले नेपालमा ‘वन हेल्थ’ अवधारणालाई स्थानीय तहसम्म प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न दुई संस्थाबीच सहकार्यको आधार तयार गरेको हो।

समझदारीअनुसार हेफर नेपालको किसान, समुदाय तथा स्थानीय सरकारसँगको प्रत्यक्ष संलग्नता र नेपाल वन हेल्थ इन्स्टिच्युटको वैज्ञानिक तथा प्राविधिक विज्ञतालाई जोडेर समुदायमा देखिएका स्वास्थ्य चुनौतीलाई प्रमाणमा आधारित रूपमा सम्बोधन गर्ने प्रयास गरिनेछ।

स्थानीय तहमा वन हेल्थको अभ्यास

समझदारीको प्रमुख उद्देश्य वन हेल्थलाई केवल अवधारणा वा नीतिगत विषयमा सीमित नराखी स्थानीय समुदायले भोगिरहेका वास्तविक समस्यासँग जोडेर कार्यान्वयनमा लैजानु रहेको जनाइएको छ।

स्थानीय सरोकारवालालाई एउटै मञ्चमा ल्याउने, समुदायले पहिचान गरेका प्राथमिकतामा काम गर्ने तथा आवश्यक वैज्ञानिक र प्राविधिक विज्ञतासँग जोड्ने माध्यमबाट स्थानीय तहमा वन हेल्थसम्बन्धी पहललाई थप प्रभावकारी बनाउने लक्ष्य राखिएको छ।

हेफर नेपालको समुदाय र स्थानीय सरकारसँगको लामो अनुभव तथा NOHI को वैज्ञानिक क्षमतालाई एकीकृत गर्दा मानव स्वास्थ्य, पशु स्वास्थ्य र वातावरणबीचको अन्तरसम्बन्धलाई व्यवहारमै सम्बोधन गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।

जुनोटिक रोगदेखि एन्टिमाइक्रोबियल रेजिस्टेन्ससम्म

वन हेल्थ अवधारणाले मानिस, पशु र वातावरणको स्वास्थ्यलाई अलग–अलग नभई परस्पर सम्बन्धित विषयका रूपमा हेर्छ। त्यसैले जुनोटिक रोग, एन्टिमाइक्रोबियल रेजिस्टेन्स (AMR) लगायतका चुनौती सम्बोधन गर्न समुदायस्तरदेखि वैज्ञानिक अनुसन्धान र नीतिगत तहसम्म समन्वय आवश्यक मानिन्छ।

दुई संस्थाबीचको सहकार्यले यस्ता चुनौती पहिचान, प्रमाण संकलन तथा स्थानीय आवश्यकताअनुसार समाधानका उपाय विकास गर्न योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

सम्बन्धित संस्थाका अनुसार यो एमओयू दुई संस्थाबीचको औपचारिक सहकार्यमा मात्र सीमित नभई विभिन्न क्षेत्र, संस्था र समुदायबीचको सम्बन्ध बलियो बनाउने प्रयास हो।

स्थानीय अनुभव र वैज्ञानिक प्रमाणबीचको दूरी कम गर्दै समन्वित रूपमा काम गर्न सके नेपालमा स्वास्थ्य तथा विपद् प्रतिरोधी क्षमता थप बलियो बनाउन सकिने विश्वास गरिएको छ।

दुवै संस्थाले आगामी दिनमा एकअर्काबाट सिक्दै स्थानीय तहमा वन हेल्थसम्बन्धी पहललाई सुदृढ गर्ने र मानव, पशु तथा वातावरणको समग्र स्वास्थ्यका लागि थप समन्वित कार्यक्रम अघि बढाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।