चितवन । ‘Rare, Remarkable and Responsible’ भन्ने सन्देशलाई केन्द्रमा राख्दै Wild Nepal Safari Mart 2026 ले नेपालका वन्यजन्तु पर्यटनलाई नयाँ ढाँचामा विश्वसामु प्रस्तुत गरेको छ। अप्रिल २४ देखि २६ सम्म मेघौलीमा सम्पन्न यो तीनदिने कार्यक्रमले परम्परागत गन्तव्य प्रवर्द्धनको सीमाबाट बाहिर निस्कँदै ‘उत्पादन–आधारित पर्यटन’ तर्फ नेपालको रणनीतिक मोड स्पष्ट पारेको छ।
Nepal Tourism Board को आयोजना तथा Bharatpur Metropolitan City र Regional Hotel Association Nepal Chitwan को सहकार्यमा सम्पन्न कार्यक्रममा भारत, बंगलादेश, थाइल्याण्ड, टर्की र जर्मनीबाट आएका अन्तर्राष्ट्रिय खरिदकर्ता, संरक्षणविद् र पर्यटन उद्यमीहरूको सक्रिय सहभागिता देखियो। बीटुबी भेटघाट, स्थलगत भ्रमण र सांस्कृतिक प्रस्तुतिको संयोजनले कार्यक्रमलाई केवल औपचारिक नभई अनुभवमूलक बनायो।
कार्यक्रमले ‘सफारी पर्यटन’ लाई केवल जंगल घुम्ने गतिविधि नभई—संरक्षण, समुदाय र दिगोपनसँग जोडिएको समग्र अनुभवका रूपमा पुनर्परिभाषित गर्ने प्रयास गरेको देखिन्छ। उद्घाटन सत्रमा नेपाल टुरिजम बाेर्डका कार्यकारी निर्देशक Deepak Raj Joshi ले पर्यटन र संरक्षणबीचको सहअस्तित्वलाई जोड दिँदै “जिम्मेवार पर्यटन भनेको वातावरण संरक्षण, समुदाय सशक्तीकरण र जलवायु सचेत अभ्यास हो” भन्ने धारणा प्रस्तुत गरे।
अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन विज्ञ Bulut Bagci ले नेपाललाई ‘ग्रीन आयल’ अर्थात् हरित अर्थतन्त्रको सम्भावनायुक्त गन्तव्यका रूपमा व्याख्या गर्दै छोटो दूरीमै तराई, जंगल र पहाडी भौगोलिक विविधता भेटिने विशेषतालाई नेपालको प्रतिस्पर्धात्मक बल माने। उनका अनुसार यस्तो विविधताले वर्षभरि पर्यटन सम्भावना विस्तार गर्न सक्छ।
मैदानको वास्तविकता पनि कार्यक्रमको केन्द्रमा रह्यो। Koshi Tappu Wildlife Reserve का वार्डेन भूपेन्द्र यादवले ५३५ भन्दा बढी चराचुरुङ्गी प्रजातिसहित यस क्षेत्रलाई एशियाकै ‘बर्डिङ हब’ बन्न सक्ने सम्भावना औंल्याए। Shuklaphanta National Park का चन्द्रशेखर चौधरीले विशाल घाँसेमैदान र वन्यजन्तु घनत्वलाई पर्यटन अवसरका रूपमा प्रस्तुत गरे भने Parsa National Park का रामचन्द्र खटिवडाले चितवनसँग प्रतिस्पर्धा नभई ‘इंटिग्रेटेड सर्किट’ निर्माणमार्फत सहकार्यको मोडल अघि सारे।
नीतिगत तहमा ‘ग्रेटर चितवन’ अवधारणा विशेष आकर्षण बन्यो। Surya Thapaliya का अनुसार अब नेपाल ‘डेस्टिनेसन’ होइन, ‘प्रोडक्ट’ बेच्ने दिशामा अघि बढ्दैछ। चितवन केन्द्रित बहु–गन्तव्य सर्किटमार्फत कम्तीमा ६ वटा राष्ट्रिय निकुञ्जलाई एउटै सफारी अनुभवमा जोड्ने योजना सार्वजनिक गरिएको छ। खुला सिमानाको फाइदा उठाउँदै भारतसँगको क्रस–बोर्डर पर्यटनलाई पनि रणनीतिक अवसरका रूपमा हेरिएको छ।
कार्यक्रममा सहभागी विदेशी प्रतिनिधिहरूले चितवनलाई “प्रिमियम र प्रामाणिक वन्यजन्तु गन्तव्य” का रूपमा विकसित हुँदै गएको प्रतिक्रिया दिएका छन्। स्थानीय संस्कृति र प्रत्यक्ष वन्यजन्तु अनुभवको संयोजनले नेपाललाई प्रतिस्पर्धी बजारमा फरक पहिचान दिन सक्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
समग्रमा, ‘वाइल्ड नेपाल सफारी मार्ट २०२६’ केवल एउटा कार्यक्रम नभई नेपालको पर्यटन सोचमा आएको परिवर्तनको संकेत हो। अब लक्ष्य केवल पर्यटक भित्र्याउने होइन, जिम्मेवार, दिगो र उच्च मूल्यको पर्यटन मोडल निर्माण गर्ने दिशातर्फ देश अघि बढिरहेको देखिन्छ।

