यहाँ प्राइम कमर्सियल बैंकले माघ २०८२ (जनवरी २०२६) को लागि ब्याजदर बढाएको (४.२५% बाट ४.४% मा) खास केहिका कारणले हुनसक्छ भन्ने विश्लेषण/कारणहरु छन्, मुख्यतया बैंकिङ क्षेत्रको बर्तमान स्थितिलाई आधार मान्दै :

 १. प्रतिस्पर्धात्मक रणनीति

प्राइम कमर्सियल बैंकले अन्य धेरै बैंकहरु ब्याजदर घटाइरहेको बेला आफूलाई अलग बनाउन र डिपोजिट (निक्षेप) आकर्षित गर्न आफ्नो ब्याजदर बढाएको हुनसक्छ। यसले बैंकलाई नयाँ कर्जा/लगानीका लागि लगानीकर्ताहरुबाट अधिक फन्ड (धन) तान्न मद्दत गर्छ, खासगरी जब अरु बैंकहरु ब्याज कम गरिरहेका छन् ।

 २. निक्षेप वृद्धि / तरलता सन्तुलन

बैंकिङ प्रणालीमा अत्यधिक तरलता (excess liquidity) रहेकोले धेरै बैंकले ब्याजदर घटाएका छन्। तर, प्राइमले सायद तरलता सन्तुलन परिवर्तन गर्न चाहँदै, आफ्नो निकेषेप आधार बलियो बनाउन ब्याजदर बढाएको हुन सक्छ । यस्तो अवस्थामा, उच्च ब्याज दिई निक्षेप बढाएर बैंकले आफ्नो पूँजी दर मजबुत बनाउन सक्छ ।

 ३. साख (credit) माग र पूँजी आवश्यकतामा भिन्न स्थिति

ष्ट्याण्डर्ड रुपमा बैंकले ब्याजदर बढाउँदा अनुमान लगाइन्छ कि भविष्यमा कर्जा माग बढ्ने सम्भावना छ वा बैंकलाई आन्तरिक रूपमा अधिक पूँजी आवश्यक छ। प्राइमले आफ्नो लोन बुक (loan portfolio) बढाउने योजना वा आफ्नो साख तान्न चाहनुका कारणले पनि ब्याजदर बढाएको हुनसक्छ ।

 ४. बजार/ग्राहक व्यवहार अनुसार रणनीति

कुनै बैंकले ग्राहकलाई आकर्षित गर्ने उद्देश्य वा स्पेशल फाइनान्सियल उत्पाद (जस्तै–विशेष अवधी, टर्म डिपोजिट) मा प्रतिस्पर्धात्मक प्रस्ताव दिन खोज्दा पनि ब्याजदर उचालेको हुनसक्छ । बजारमा आफ्नै पहिचान/ग्राहक नेटवर्क विस्तार गर्ने रणनीतिक सोचले यस्तो निर्णयलाई प्रेरित गर्न सक्छ।

५. आर्थिक परिस्थितिको प्रभाव

हालको बैंकिङ क्षेत्र सुरुमा नै ब्याजदर घट्ने ट्रेन्डमा छ, जसले सामान्यतया तरलता धेरै भएको र कर्जा माग कम भएको देखाउँछ। यस्तो अवस्थामा पनि प्राइमले अलग रणनीति अपनाएको अर्थ हो कि उनीहरु सम्भवत: डिपोजिट रेखदेखमा अगाडि रहन चाहन्छन्, जुन अप्रत्याशित आर्थिक/बजार दबाबका लागि लाभदायक हुनसक्छ ।

सारांशमा, प्राइम कमर्सियल बैंकले ब्याजदर वृद्धि गरेको मुख्य कारणहरू हुन सक्छन्:

* प्रतिस्पर्धात्मक लाभ हासिल गर्ने रणनीति,

* निक्षेपको आधार बलियो बनाउन,

* सम्भावित कर्जा विस्तारका लागि फन्ड उपलब्ध गराउनु,

* ग्राहक आकर्षण र बजार स्थिति अनुसार रणनीतिक निर्णय,